The Unwritten Path

Europe బయట మొట్టమొదటి సినిమా ఎక్కడ ప్రదర్శించారో తెలుసా? ఒకే ఒక్క భవనం.. అటు క్రీడలకు, ఇటు కళలకు, మరోవైపు ఆధునిక రాజకీయాలకు పురిటిగడ్డగా నిలిచిందంటే నమ్ముతారా? అదే చెన్నైలోని చారిత్రక విక్టోరియా పబ్లిక్ హాల్. ఇది కేవలం ఇటుకలు, ఇసుకతో కట్టిన కట్టడం కాదు.. 150 ఏళ్ల మద్రాసు జ్ఞాపకాలను తన గుండెల్లో దాచుకున్న ఒక సజీవ సాక్ష్యం.

యూరప్ వెలుపల మొట్టమొదటి సినిమా ప్రదర్శనలు జరిగిన అరుదైన వేదికలలో ఇది ఒకటి. మద్రాసు వాసులు తొలిసారి ‘కదిలే బొమ్మలను’ చూసి ఆశ్చర్యపోయింది ఇక్కడే! నేడు మనం చూస్తున్న టెన్నిస్, బాక్సింగ్ వంటి ఎన్నో క్రీడల అసోసియేషన్లు ఇక్కడే ఓనమాలు దిద్దుకున్నాయి. తమిళనాడు రాజకీయ చరిత్రను మలుపు తిప్పిన ‘జస్టిస్ పార్టీ’ (Justice Party) ఆవిర్భవించింది కూడా ఈ చారిత్రక హాల్‌లోనే.

1870ల కాలంలో మద్రాసులో పెద్ద ఎత్తున సమావేశాలు నిర్వహించుకోవడానికి ఒక సరైన ‘టౌన్ హాల్’ లేని లోటు స్పష్టంగా కనిపించేది. అయితే, దీని కోసం ప్రభుత్వం వైపు చూడకుండా, నగర ప్రముఖులంతా స్వయంగా నడుం బిగించారు. ఆ సమయంలో విజయనగరం జమీందారు పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు గారు స్పందించి, ఏకంగా ₹10,000 భారీ విరాళాన్ని ప్రకటించి ఈ సంకల్పానికి ఊపిరి పోశారు. ఆయన స్ఫూర్తితో ట్రావంకోర్, మైసూరు, రామనాడు మరియు పుదుకోట్టై మహారాజులు కూడా తమ వంతు సాయం అందించారు. అలా అందరూ కలిసి సమీకరించిన ₹18,000 విరాళాలతోనే ఈ అద్భుత కట్టడం రూపుదిద్దుకుంది.

ఈ చారిత్రక భవనాన్ని ప్రఖ్యాత బ్రిటిష్ ఆర్కిటెక్ట్ రాబర్ట్ ఫెలోస్ చిషోల్మ్ (Robert Fellowes Chisholm) తీర్చిదిద్దారు. ముఘల్, ఇస్లామిక్ మరియు యూరోపియన్ నిర్మాణ శైలుల అపూర్వ కలయిక అయిన ‘ఇండో-సార్సెనిక్’ (Indo-Saracenic) పద్ధతిలో దీనిని డిజైన్ చేశారు. చిషోల్మ్ కేవలం దీనికే కాదు.. ఊటీలోని నీలగిరి లైబ్రరీ, తిరువనంతపురంలోని నేపియర్ మ్యూజియం, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ కాలేజ్ మరియు మద్రాస్ యూనివర్సిటీ సెనేట్ బిల్డింగ్ వంటి మరెన్నో అపురూప కట్టడాలకు ప్రాణం పోసిన మేధావి. కేరళ శైలిని తలపించే భారీ గవాక్షాలు (Windows), రాజసాన్ని ఒలికించే ఎర్ర ఇటుకల నిర్మాణం మరియు పైభాగంలో మెరిసే బంగాళా పెంకులు ఈ హాల్‌కు ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చాయి.

​ఈ వేదిక కేవలం ప్రసంగాలకు పరిమితం కాలేదు; చరిత్రను సృష్టించిన మహనీయుల గళం ఇక్కడ ప్రతిధ్వనించింది. మహాత్మా గాంధీ నుంచి స్వామి వివేకానంద వరకు ఎందరో ప్రపంచ స్థాయి నాయకులు ఈ హాల్ నుండే ప్రజలను ఉత్తేజపరిచారు. ​కళలు మరియు క్రీడల పరంగా కూడా ఈ భవనం ఒక విప్లవానికి వేదికైంది. తమిళనాడు బాక్సింగ్ అసోసియేషన్, కబడ్డీ అసోసియేషన్ మరియు ఖో-ఖో అసోసియేషన్ వంటి ఎన్నో క్రీడా సంస్థలు ఇక్కడే ఓనమాలు దిద్దుకున్నాయి. 1891లో స్థాపించబడిన ‘సుగుణ విలాస సభ’ తమిళ నాటక రంగ చరిత్రలో ఒక నూతన అధ్యాయాన్ని లిఖించింది. ఆనాటి కళాకారులకు ఇది ఒక దేవాలయంగా విరాజిల్లింది.

1896లో మద్రాస్ ఫోటోగ్రాఫిక్ స్టోర్ యజమాని టి. స్టీవెన్సన్ ఆధ్వర్యంలో నగరంలోనే మొట్టమొదటి సినిమాటోగ్రాఫ్ ప్రదర్శన ఇక్కడ జరిగింది. ‘మ్యాజిక్ లాంతర్’ స్లైడ్లు, చిన్న చిన్న షార్ట్ ఫిల్మ్స్ ద్వారా వెండితెరపై కదిలే బొమ్మలను చూసి మద్రాసు ప్రజలు అప్పట్లో సంభ్రమంతో మునిగిపోయారు. ఇది చెన్నైలో సినిమా యుగానికి నాంది పలికిన చారిత్రక ఘట్టం.

​కళలతో పాటు, బ్రిటిష్ సైనికుల విందులు (Banquets), డ్యాన్స్ ప్రోగ్రామ్స్ (Regimental Balls) ఇక్కడ తరచుగా జరుగుతుండేవి. అయితే, 1916లో తమిళ రాజకీయాలను సమూలంగా మార్చేసిన ‘జస్టిస్ పార్టీ’ ఇక్కడే ఉద్భవించడం ఈ భవన చరిత్రలో ఒక మైలురాయి. కాలం గడిచేకొద్దీ నగరం విస్తరించడం, కోడంబాక్కం మరియు వడపళని వంటి ప్రాంతాలు సినిమా హబ్‌లుగా మారడంతో విక్టోరియా హాల్ ప్రాభవం తగ్గుతూ వచ్చింది. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ఆధునిక భవనాలు రావడంతో ఈ చారిత్రక హాల్ తన పూర్వ వైభవాన్ని కొంత కోల్పోయింది.

విక్టోరియా పబ్లిక్ హాల్ కాలక్రమేణా శిథిలావస్థకు చేరుకున్నప్పటికీ, దానిని కాపాడుకోవాలనే ప్రయత్నాలు ఆగలేదు. 1967 మరియు 1990లలో కొన్ని మరమ్మత్తులు జరిగినప్పటికీ, అవి భవనానికి పూర్తి స్థాయి పూర్వ వైభవాన్ని తీసుకురాలేకపోయాయి. ప్రధాన నిర్మాణ సమస్యలు అలాగే ఉండిపోయాయి.

అయితే, ఈ వారసత్వ కట్టడాన్ని కాపాడుకోవడానికి ప్రభుత్వం అడుగులు వేసింది. 2009లో ఎం.కే. స్టాలిన్ గారు చెన్నై మేయర్‌గా ఉన్న సమయంలో, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నేషనల్ అర్బన్ రెన్యూవల్ మిషన్ కింద ₹3.96 కోట్లతో పునరుద్ధరణ పనులు ప్రారంభమయ్యాయి. చివరకు 2021లో Singara Chennai 2.0′ పథకం ఈ భవనానికి కొత్త జీవం పోసింది. సుమారు ₹32 కోట్ల భారీ బడ్జెట్‌తో సమగ్ర పునరుద్ధరణ పనులు జరిగాయి. సవాని హెరిటేజ్ కన్జర్వేషన్’ (Savani Heritage Conservation Pvt. Ltd.) సంస్థ ఆధ్వర్యంలో, భవన అసలు శైలి దెబ్బతినకుండా అత్యంత జాగ్రత్తగా ఈ పనులను నిర్వహించారు.

ప్రస్తుతం విక్టోరియా పబ్లిక్ హాల్ కేవలం ఒక చారిత్రక కట్టడంగానే కాకుండా, ఒక అద్భుతమైన మ్యూజియంగా, సాంస్కృతిక వేదికగా తన రెండో ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించింది. ఆధునిక కాలంలో మనం వేల కోట్లతో కొత్త నగరాలను, హైటెక్ భవనాలను నిర్మిస్తున్నాం. కానీ, 150 ఏళ్ల ఘన చరిత్ర కలిగిన ఇలాంటి వారసత్వ సంపదను కాపాడుకోవడం అనేది నిజంగా గర్వించదగ్గ మరియు ప్రశంసనీయమైన విషయం.

పునర్వికాసం అంటే కేవలం ఆకాశహర్మ్యాలను నిర్మించడం మాత్రమే కాదు, మన మూలాలను గౌరవించడం. మన పూర్వీకులు అందించిన కళాత్మక సంపదను పునరుద్ధరించి, పదిలపరచి రాబోయే తరాలకు సజీవంగా అందించడమే అసలైన పునర్నిర్మాణం. మన చరిత్రను సంరక్షించుకోవడం మన అందరి కనీస బాధ్యత.

మన చుట్టూ ఉన్న ఇలాంటి చారిత్రక భవనాలను సందర్శించడం, వాటి గురించి తెలుసుకోవడం వల్ల మన సంస్కృతిపై మనకు గౌరవం పెరుగుతుంది. మీరు ఎప్పుడైనా విక్టోరియా పబ్లిక్ హాల్‌ను చూశారా? మీ అనుభవాన్ని కామెంట్ సెక్షన్‌లో పంచుకోండి !!

మా photographic society of Madras తో కలిసి మేము తీసిన కొన్ని ఛాయాచిత్రాలు ఈ క్రింద ఉన్న QR ని scan చేసి చూడచ్చు.